الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
62
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
بديهى است منظور از اين سخن اين نيست كه مسلمانان از نيازهاى زندگى بىبهره باشند و يا جوامع اسلامى از نظر پيشرفتهاى اقتصادى از ديگران عقب بمانند و نيازمند به نان شوند ؛ بلكه منظور وابستگى شديدى است كه انسان را وادار به هرگونه قانونشكنى مىكند ، لذا بعضى از شارحان نهج البلاغه اين جمله را اشاره به ترك اموال حرام دانستهاند . سپس در چهارمين نكته و در تكميل آنچه گذشت مىفرمايد : « چرا كه شما در دنيا آزمايش مىشويد و براى غير آن ، آفريده شدهايد » ؛ ( ففيها اختبرتم ، و لغيرها خلقتم ) . اين دو جملهء كوتاه همهچيز را روشن مىسازد و توجّه به آن مسير زندگى سعادتبخش انسانها را نشان مىدهد ، آرى دنيا سراى امتحان است و جايگاه جاودانهء انسان سراى آخرت است . قرآن مجيد مىگويد : « « أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ وَ لَقَدْ فَتَنَّا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ » ؛ آيا مردم چنين پنداشتهاند كه چون بگويند : ايمان آوردهايم ، آنها به حال خود رها مىشوند و آزمايش نخواهند شد ، ما همهء پيشينيان آنها را آزمايش كردهايم » « 1 » ، بنابراين آزمايشهاى الهى كه وسيلهء تكامل و پرورش انسانهاست امرى قطعى و اجتنابناپذير و به تعبير ديگر از اهداف آفرينش انسان است كه استثنايى در آن وجود ندارد و همه بايد شب و روز ، در خلوت و جلوت ، جوانى و پيرى در انتظار اين آزمونها باشند . حضرت ، در ادامهء اين سخن به نكتهء مهم ديگرى اشاره مىكند و مىفرمايد : « هنگامى كه انسان مىميرد ، مردم مىگويند چه چيز باقى گذاشت ؟ ولى فرشتگان مىگويند چه چيز پيش از خود فرستاد ؟ » ؛ ( إنّ المرء إذا هلك قال النّاس : ما ترك ؟ و قالت الملائكة : ما قدّم ؟ ) .
--> ( 1 ) . عنكبوت ، آيهء 2 - 3 .